🇺🇿Özbekistan•Central Asia & Caucasus

Özbekistan'de Medeni Kanun, Evlilik Sözleşmeleri ve Mehir Hakları: Hukuki ve Kültürel Rehber

8 dk okuma

Güncelleme: 2026-09-04

Zojestan Legal Editorial Board

Doğrudan ve Net Yanıt

Özbekistan'de evlilik mali rejimi ve sözleşmeler, Family Code of the Republic of Uzbekistan (Law No. 637-I of 1998, as amended) hükümlerine tabidir. Yasal mal rejimi 'edinilmiş mallara katılma' rejimi olup, eşler evlilik sözleşmesiyle mal ayrılığı rejimini de seçebilirler. Ayrıca İslam hukukundaki mehir hakkı, boşanma halinde ziynet eşyası (altınlar) olarak Yargıtay içtihatlarıyla kadının kişisel mülkü kabul edilir.

Yasal ve Dini Hukuk Çerçevesi

Medeni / Aile Kanunu:Family Code of the Republic of Uzbekistan (Law No. 637-I of 1998, as amended) (Özbekistan)

Yetkili Adli ve Tescil Mercii:Ministry of Justice - Civil Registry Offices (ZAGS / FHDYo) & Mahalla Neighborhood Councils

Baskın Mezhep / Hukuk Ekolü:Hanafi Sunni (secular state legal framework)

Temel Yasal Maddeler:

Edinilmiş mallara katılma rejimine dair kanun maddeleri
Noterde düzenlenen resmi evlilik (mal rejimi) sözleşmesi hükümleri
Kadına takılan ziynet eşyalarının kadının kişisel malı sayılması kuralı

Temel Hukuki ve Sosyolojik Terimler

Evlilik Sözleşmesi

Eşlerin evlenmeden önce veya sonra noterde imzaladıkları mal paylaşımı sözleşmesi.

Ziynet (Mehir)

Düğünde geline takılan altın ve mücevherat; kadının münhasır mülkiyetindedir.

Nafaka

Yoksulluğa düşecek eşe bağlanan kanuni tedbir, iştirak veya yoksulluk nafakası.

Maddi/Manevi Tazminat

Kusurlu eşin diğer tarafa ödemekle yükümlü kılındığı yasal bedel.

Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Noter Sözleşmeleri

Aksi kararlaştırılmadıkça eşler arasında yasal mal rejimi uygulanır. Bu sistemde evlilik birliği süresince karşılığı verilerek elde edilen varlıklar boşanma durumunda yarı yarıya paylaşılır. Çiftler dilerlerse evlilik öncesinde notere giderek mal ayrılığı sözleşmesi yapabilirler.

İslam Hukukunda Mehir ve Medeni Kanun ile Uyumu

Mehir, İslam dininde kadının en önemli ekonomik teminatıdır. Türk hukukunda mehir terimi doğrudan yer almasa da, sözleşme serbestisi kapsamında ve ziynet eşyası davalarında mehir taahhütleri yazılı belgeye dayanması halinde mahkemelerce icra edilebilir.

Mali Konuları Baştan Açıkça Konuşmanın Önemi

Zojestan, eş adaylarının evlilik öncesinde bütçe yönetimi, çalışma hayatı ve mülkiyet beklentilerini olgunlukla istişare etmelerini tavsiye eder. Şeffaflık, evliliğin en büyük koruyucusudur.

Yasal Mal Rejimi ile Dini Mehir Haklarının Mukayesesi

Hukuki ve Sosyal Boyut	Resmi / Yasal Çerçeve	Geleneksel Aile Uygulamaları
Evlilik Sırasındaki Mallar	Edinilmiş mallara yarı yarıya ortaklık	Kadının kendi kişisel kazancının dokunulmazlığı
Düğün Takıları ve Altınlar	Kadına bağışlanmış sayılır, kadının mülküdür	Mehir olarak kadının güvencesi kabul edilir
Evlilik Sözleşmesi	Noter onaylı mal ayrılığı sözleşmesi geçerlidir	Dini akitte mehir ve özel şartlar yazılabilir
Boşanma Halinde Haklar	Katkı payı alacağı, nafaka ve tazminat hakları	Muaccel ve müeccel mehrin derhal ödenmesi

Sıkça Sorulan Hukuki ve Kültürel Sorular

Yasal mevzuat ve dini uygulamalara dair en çok merak edilenler.

Düğünde takılan altınlar kimin mülkiyetindedir?

Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, aksine bir anlaşma yoksa düğün takıları kadına aittir ve kadının kişisel malı sayılır.

Evlilik sözleşmesi ne zaman ve nerede yapılmalıdır?

Nikah başvurusunda bildirilerek veya nikah öncesinde/sonrasında noterde resmi senet şeklinde düzenlenmelidir.

Dini nikahla belirlenen mehir mahkemeden talep edilebilir mi?

Yazılı bir senet veya tanıkla ispatlanan mehir taahhütleri borçlar hukuku kapsamında talep konusu yapılabilir.

Eşler birbirinin borçlarından sorumlu mudur?

Kural olarak her eş kendi borçlarından şahsen sorumludur; ancak ailenin ortak giderleri için yapılan borçlarda müteselsil sorumluluk doğar.

Doğrulanmış Hukuki ve Kültürel İnceleme

Onaylı Profillerle Helal Evliliğe Hazır mısınız?

İslami değerlere ve aile yapısına saygılı, kimliği doğrulanmış ciddi adaylarla güvenle tanışın.

Adayları Gör: Özbekistan Profilleri İncele

%100 Kimlik Doğrulamalı Profiller • Uçtan Uca Şifreli Mesajlaşma • Yüksek Güvenlik

İçin İlgili Evlilik Rehberleri Özbekistan

Temel Evlilik Boyutu